Κατοικίδια σκυλιά και ανθρώπινη υγεία

Της Ειρήνης Κρυσταλλίδου / Δημοσιευθηκε στα Αρθρα
blog09

Το συγκεκριμένο άρθρο επιχειρεί να πραγματοποιήσει μια ανασκόπηση ερευνών που εξετάζουν τη σχέση μεταξύ των κατοικίδιων σκυλιών και της ανθρώπινης ευεξίας. Πιο συγκεκριμένα το άρθρο αυτό εξετάζει την αξία της παρουσίας των κατοικίδιων σκύλων στην σωματική υγεία των ανθρώπων, εστιάζοντας στα νεότερα ερευνητικά δεδομένα που καταδεικνύουν το ρόλο των σκυλιών ως προειδοποιητικά σήματα σε διάφορες ανθρώπινες ασθένειες και ως θεραπευτικούς παράγοντες για ανθρώπους ταλαιπωρούνται από προβλήματα υγείας.

Όσο αφορά τη σωματική υγεία των ανθρώπων, επιστημονικές έρευνες κατέδειξαν ότι η παρουσία κατοικίδιων ζώων και πιο συγκεκριμένα σκύλων εμποδίζει την εκδήλωση ασθενειών, διευκολύνει την ανάκαμψη από ασθένειες και προλαμβάνει σοβαρότερες παθήσεις. Μια σειρά ερευνών έδειξε ότι οι ιδιοκτήτες σκύλων στο σύνολό τους ως ομάδα είναι υγιέστεροι από αυτούς οι οποίοι δεν έχουν σκύλο. Σε έρευνα του Serpell (1991), ο οποίος παρακολούθησε ιδιοκτήτες σκύλων και γάτων για δέκα μήνες από την στιγμή που είχαν πάρει το κατοικίδιο από κάποιο καταφύγιο ζώων, διαπιστώθηκε σημαντική μείωση στην εμφάνιση σωματικών προβλημάτων(γρίπες, πονοκέφαλοι, υψηλός πυρετός), ένα μήνα μετά την απόκτηση του κατοικίδιου, μάλιστα όσο αφορά τους ιδιοκτήτες σκύλων η μείωση στα σωματικά προβλήματα συνεχιζόταν ως και δέκα μήνες μετά την απόκτηση του ζώου. Επιπλέον, ο Anderson (1992) και οι συνεργάτες του ανακάλυψαν σε έρευνα που διεξήγαγαν ότι οι παράγοντες κινδύνου για την εκδήλωση στεφανιαίας νόσου ήταν λιγότεροι για τους ιδιοκτήτες σκύλων σε σχέση με αυτούς που δεν είχαν σκύλο, και ιδιαίτερα για τους άνδρες. Τέλος που πρόσφατη έρευνα εντόπισε χαμηλότερα επίπεδα τριγλυκεριδίων σε ιδιοκτήτες σκύλων ή ιδιοκτήτες άλλων ειδών κατοικίδιων (Dembicki & Anderson, 1996).

Η παρουσία των σκυλιών συμβάλλει σημαντικά και στην ανάκαμψη των ανθρώπων από διαφόρων ειδών παθήσεις. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε αυτή την περιοχή έρευνας αποτελεί η δουλειά του Erika Friedmann και των συνεργατών του (1980), η οποία έδειξε ότι οι ιδιοκτήτες σκύλων είχαν σημαντικά περισσότερες πιθανότητες να είναι στη ζωή ένα χρόνο μετά από μία καρδιακή προσβολή σε σχέση με αυτούς που δεν είχαν κατοικίδιο. Παρόμοια έρευνα διεξήγαγε πιο πρόσφατα και με μεγαλύτερο αριθμό συμμετεχόντων ο Friedmann και ο Thomas (1995). Και σε αυτήν την έρευνα αποδείχθηκε ότι οι ιδιοκτήτες σκύλων έχουν 8.6 περισσότερες πιθανότητες να είναι στη ζωή ένα χρόνο μετά την καρδιακή προσβολή σε σύγκριση με εκείνους που δεν έχουν κατοικίδιο.

Το ερώτημα βέβαια που προκύπτει από τα αποτελέσματα των προηγούμενων ερευνών είναι το πώς, με ποιο τρόπο, τα κατοικίδια και πιο συγκεκριμένα τα σκυλιά προστατεύουν ή διευκολύνουν τους ανθρώπου στην ανάκαμψη από τις ασθένειες. Ένας αριθμός μηχανισμών μπορεί να συμβάλλει σ’ αυτό. Τα σκυλιά μπορούν, για παράδειγμα, να προάγουν την ψυχολογική υγεία των ιδιοκτητών τους, ένας παράγοντας που μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην σωματική ευεξία. Τα σκυλιά μπορεί επίσης να είναι σε θέση να προστατεύσουν τους ιδιοκτήτες τους από το άγχος, ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου που συνδέεται με την ασθένεια. Έχει αποδεχθεί ακόμη, ότι μιλώντας και χαδεύοντας το κατοικίδιο μειώνεται παροδικά η ανθρώπινη πίεση του αίματος και ο καρδιακός ρυθμός (Baun, Bergstrom, Langston, & Thoma, 1984, Katcher, 1981, Katcher, Friedmann, Beck, & Lynch, 1983, Vormbrock & Grossberg, 1988, Wilson, 1991). Επιπλέον, η απλή παρουσία ενός σκύλου μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των αυτόνομων αντιδράσεων σε καταστάσεις στρες (Allen et al, 2002, 1991, Friedmann, Katcher, Thomas, Lynch, και Messent, 1983, Sebkova, 1977). Τέλος, η αύξηση της σωματικής άσκησης που συνδέεται με την ιδιοκτησία κατοικίδιου μπορεί να εν μέρει να ερμηνεύει τη βελτίωση της υγείας των ιδιοκτητών κατοικίδιων.

Πρόσφατα, το ενδιαφέρον των ερευνητών στράφηκε στο κατά πόσο τα σκυλιά είναι σε θέση να αποτελέσουν έναν προειδοποιητικό μηχανισμό σε διαφόρου τύπου ασθένειες στον άνθρωπο, όπως ο καρκίνος και η επιληψία. Το 1989, ο Williams και ο Pembroke ανέφεραν μια περίπτωση στο Lancet ενός σκυλιού, το οποίο μύριζε κατ’ επανάληψη μια ελιά στο πόδι του ιδιοκτήτη του. Η βλάβη αργότερα αποδείχθηκε ότι ήταν κακοήθεις όγκος. Παρόμοια ανέκδοτες αναφορές έχουν εμφανιστεί από τότε σε εφημερίδες (Dobson, 2003, Fraser, 2002) και επιστημονικά περιοδικά (Church & Williams, 2001). Το γεγονός ότι μερικά σκυλιά μπορεί να ανιχνεύσουν καρκινικές μάζες ίσως δεν προκαλεί έκπληξη δεδομένης της οξείας όσφρησης που διαθέτουν. Οι όγκοι συνήθως παράγουν δύσοσμες ενώσεις που απελευθερώνονται στον αέρα μέσω των οδών που περιλαμβάνουν την αναπνοή και τον ιδρώτα. Ο σκύλος, με την οσφρητική του οξύτητα, μπορεί να είναι σε θέση να ανιχνεύσει αυτές τις ενώσεις, ακόμη και σε ελάχιστες ποσότητες.

Άλλες έρευνες δείχνουν ότι κάποια σκυλιά μπορεί να είναι σε θέση να αισθάνονται ενστικτωδώς επερχόμενη επιληπτική κρίση στον άνθρωπο (Dalziel, Uthman, McGorray, & Reep, 2003). Μέχρι πρόσφατα, η ιδέα ότι τα σκυλιά θα μπορούσαν να ανιχνεύσουν επιληπτικές κρίσεις στους ανθρώπους βασιζόταν σε ανέκδοτες εκθέσεις, και η πεποίθηση ότι τα σκυλιά έχουν έμφυτη προειδοποιητική ικανότητα ήταν σχετικά ασαφή (Edney, 1991, 1993). Ωστόσο, πρόσφατες εργασίες έδειξαν ότι μερικά σκυλιά μπορούν να ανιχνεύσουν πράγματι επερχόμενες κρίσεις, και, επιπλέον, ότι πολλά ζώα μπορούν να εκπαιδευτούν με επιτυχία στην παρακολούθηση του ιδιοκτητών τους για τον εντοπισμό των εξωτερικών σημαδιών της επικείμενης κρίσης ώστε να υπάρξει κατάλληλη αντίδραση(π.χ. οπτικές ενδείξεις, εκφράσεις προσώπου, στάση σώματος και γενικότερης συμπεριφοράς).

Τέλος, υπάρχουν κάποια στοιχεία που δείχνουν ότι τα σκυλιά είναι σε θέση να ανιχνεύσουν υπογλυκαιμικές κρίσεις. Ο Lim και οι συνεργάτες του (1992), για παράδειγμα, έδειξαν ότι πάνω από το ένα τρίτο των σκύλων που ζουν με διαβητική ιδιοκτήτες, έχει αναφερθεί να παρουσιάζουν αλλαγές στη συμπεριφορά τους κατά τη διάρκεια των υπογλυκαιμικών επεισοδίων των ιδιοκτητών τους. Ακόμη, παρατηρήθηκε ότι πολλές φορές τα σκυλιά προειδοποιούσαν τους ιδιοκτήτες τους πριν ακόμη τα συμπτώματα της κρίσης γινόταν αντιληπτά από εκείνους (Chen et al., 2000). Αν και δεν είναι σαφές πώς ακριβώς τα σκυλιά μπορούν να είναι σε θέση να ανιχνεύσουν υπογλυκαιμικές κρίσεις, τα οσφρητικά σήματα έχουν προταθεί ως η πιο πιθανή εξήγηση (Chen et al., 2000).

Ολοκληρώνοντας, πρέπει να τονιστεί ότι τα σκυλιά δεν αποτελούν «πανάκεια» για οποιαδήποτε ανθρώπινη ασθένεια. Ωστόσο, η ανασκόπηση των σχετικών ερευνών έδειξε ότι η παρουσία σκύλου στο σπίτι συνεισφέρει σε σημαντικό βαθμό στη σωματική ευεξία του ανθρώπου.

Ετικέτες:
Κορυφή